Ngành cấp nước và xử lý nước thải: Giảm OPEX trạm bơm và "né" giờ cao điểm bằng BESS

Trong cơ cấu chi phí vận hành (OPEX) của một nhà máy cấp nước sạch hoặc xử lý nước thải, chi phí điện năng luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất, dao động từ 30% đến 45%. Hàng trăm động cơ máy bơm công suất lớn và máy sục khí phải hoạt động liên tục để đảm bảo dòng chảy cho hàng triệu người dân.

Năm 2026 mang đến một "gọng kìm" mới cho ngành nước. Một mặt, giá bán nước chịu sự quản lý nghiêm ngặt của Nhà nước và rất khó điều chỉnh tăng. Mặt khác, cơ chế giá điện 2 thành phần (Công suất & Điện năng) chính thức áp dụng, đe dọa làm tăng mạnh chi phí vận hành.

Để sinh tồn và phát triển, cắt giảm chi phí năng lượng là con đường duy nhất. Hệ thống lưu trữ điện BESS từ LITHACO chính là giải pháp giúp các doanh nghiệp ngành nước tối ưu chi phí và ổn định vận hành.

1. Mắc kẹt trong giờ cao điểm và gánh nặng tải nền

Ngành nước là tiện ích công cộng phải hoạt động liên tục 24/7. Các nhà máy không thể ngừng cấp nước vào giờ sinh hoạt cao điểm của người dân (17h–20h), và cũng không thể tắt hệ thống sục khí tại bể vi sinh chỉ vì giá điện đang tăng.

  • Nỗi đau mua điện giá đỉnh: Do phải duy trì tải nền liên tục, các trạm bơm và hệ thống sục khí buộc phải tiêu thụ lượng điện lớn trong giờ cao điểm. Giá điện trong khung giờ này có thể cao gấp 2,5 lần so với giờ bình thường.
  • Giải pháp dịch chuyển năng lượng (Arbitrage): Hệ thống BESS của LITHACO được lập trình để sạc điện vào ban đêm (22h–4h sáng) khi giá điện thấp và xả điện vào giờ cao điểm. Nhờ đó nhà máy vẫn vận hành bình thường nhưng chi phí điện giảm đáng kể.

2. Cắt đỉnh Pmax dòng khởi động trạm bơm

Các trạm bơm nước thô hoặc trạm bơm tăng áp thường sử dụng động cơ công suất rất lớn. Khi khởi động, các động cơ này tạo ra dòng điện khởi động cao đột biến.

  • Án phạt Pmax: Theo cơ chế giá điện hai thành phần, đỉnh công suất cao nhất (Pmax) trong tháng sẽ quyết định mức phí công suất mà nhà máy phải trả cho toàn bộ tháng.
  • Lá chắn BESS: BESS hoạt động như một bộ đệm năng lượng. Khi hệ thống SCADA khởi động bơm, BESS sẽ xả điện để hấp thụ phần công suất đỉnh, giúp biểu đồ phụ tải trở nên phẳng hơn và giảm đáng kể phí công suất.

3. Ngăn chặn thảm họa “thủy kích” và chết vi sinh

Sự ổn định của nguồn điện không chỉ ảnh hưởng đến chi phí mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn vận hành của hệ thống cấp nước và xử lý nước thải.

  • Hiệu ứng búa nước (Thủy kích): Nếu điện áp sụt giảm khiến máy bơm dừng đột ngột, dòng nước trong đường ống có thể tạo ra áp lực ngược làm hỏng van, vỡ ống và phá hủy cánh bơm.
  • Chết hệ vi sinh: Trong nhà máy xử lý nước thải, nếu hệ thống sục khí dừng quá lâu do mất điện, vi sinh vật hiếu khí có thể chết hàng loạt và cần nhiều tuần để phục hồi.
  • Bảo vệ bằng BESS: BESS phản ứng trong vòng dưới 20 mili-giây, giữ cho nguồn điện không bị gián đoạn và giúp hệ thống vận hành ổn định.

4. Bảng phân tích hiệu quả tài chính

Hạng mục vận hành Vận hành truyền thống Vận hành với BESS LITHACO
Sử dụng điện giờ cao điểm Mua 100% từ lưới EVN (~3.000đ/kWh) Dùng điện xả từ BESS (sạc đêm ~1.100đ/kWh)
Phí công suất (Pmax) Đóng theo đỉnh tải khi khởi động nhiều máy Giảm mạnh nhờ gọt đỉnh Peak Shaving
Rủi ro sụt áp Cao (hỏng thiết bị, chết vi sinh) Gần như bằng 0
Chứng chỉ xanh Không có Dễ đạt I-REC/ESG khi kết hợp điện mặt trời

Hiệu quả kinh tế

  • Chỉ riêng việc dịch chuyển 4.000 kWh mỗi ngày từ giờ cao điểm sang giờ thấp điểm giúp tiết kiệm khoảng 2,7 tỷ VNĐ/năm.
  • Cắt giảm phí công suất Pmax giúp tiết kiệm thêm khoảng 1,5 tỷ VNĐ/năm.
  • Giảm rủi ro hỏng hóc cơ khí và chi phí vận hành bất thường.
  • Thời gian hoàn vốn của hệ thống BESS cho trạm bơm thường chỉ khoảng 4.5 – 5 năm.

Lời kết

Ngành cấp thoát nước đang thực hiện sứ mệnh làm sạch dòng nước cho xã hội, nhưng biểu đồ tiêu thụ điện của các nhà máy lại đang bị ảnh hưởng bởi các đỉnh tải Pmax và chi phí giờ cao điểm.

Đầu tư BESS không làm tăng giá bán nước, nhưng giúp doanh nghiệp gia tăng lợi nhuận và có thêm nguồn lực để tái đầu tư vào công nghệ xử lý nước hiện đại.

👉 Hóa đơn tiền điện tháng qua của trạm bơm là bao nhiêu? Hãy gửi biểu đồ phụ tải (Load Profile) của nhà máy cho LITHACO. Chúng tôi sẽ chạy mô phỏng và đề xuất phương án cắt giảm chi phí bằng hệ thống lưu trữ điện hoàn toàn miễn phí.

📩 Hãy để LITHACO đồng hành cùng bạn
trong hành trình chuyển đổi năng lượng

Vui lòng liên hệ với chúng tôi qua các kênh chính thức dưới đây

Bình luận

zalo-icon
facebook-icon
phone-icon