23 đợt thu hồi với gần 90.000 sản phẩm pin giá rẻ do nguy cơ cháy nổ – Báo cáo từ ACCC/CSIRO và bài học cho Việt Nam
Báo cáo thu hồi sản phẩm pin giá rẻ gây chấn động từ Úc
Tháng 10/2022, Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc (ACCC) phối hợp cùng Tổ chức Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Khối thịnh vượng chung (CSIRO) đã công bố báo cáo toàn diện về an toàn pin lithium-ion. Báo cáo cho thấy trong giai đoạn ngắn chỉ vài năm, Úc đã phải tiến hành 23 đợt thu hồi sản phẩm, với tổng cộng gần 90.000 pin và thiết bị có pin lithium-ion bị loại khỏi thị trường, nguyên nhân trực tiếp là nguy cơ cháy nổ.
Các sản phẩm bị ảnh hưởng bao gồm nhiều loại: pin dự phòng, pin lưu trữ gia dụng, e-bike, scooter điện, và cả một số thiết bị dân dụng. Điểm chung là hầu hết đều thuộc phân khúc giá rẻ, không rõ nguồn gốc, hoặc sử dụng cell kém chất lượng.
Nguyên nhân chính: sản xuất kém chất lượng và thiếu kiểm định
Theo báo cáo, nguyên nhân sự cố xuất phát từ nhiều khâu trong vòng đời pin:
- Thiết kế và sản xuất kém chất lượng: sử dụng cell loại B hoặc tái chế, cắt giảm lớp bảo vệ và cảm biến nhiệt.
- Thiếu kiểm định nghiêm ngặt: nhiều sản phẩm không đạt chuẩn an toàn quốc tế như IEC 62619, UN38.3.
- Sạc không phù hợp: dùng bộ sạc rẻ tiền, không đồng bộ, dẫn đến quá nhiệt.
- Người dùng thiếu cảnh giác: sạc pin trong môi trường kín, gần vật dễ cháy.
Điều này khiến nguy cơ thermal runaway (phản ứng dây chuyền quá nhiệt) xảy ra cao hơn, dẫn đến cháy nổ.
Những cảnh báo mạnh mẽ từ ACCC và CSIRO
ACCC trong thông cáo báo chí nhấn mạnh:
“Pin lithium-ion ngày càng phổ biến, nhưng nếu sản xuất và sử dụng không an toàn, chúng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ nghiêm trọng. Các doanh nghiệp cần chịu trách nhiệm cung cấp sản phẩm đạt chuẩn, trong khi người tiêu dùng phải được trang bị kiến thức nhận biết rủi ro.” (ACCC, 2022).
CSIRO bổ sung rằng ngoài các vụ cháy đã được báo cáo, số lượng sự cố thực tế có thể cao hơn nhiều, vì nhiều vụ nhỏ lẻ trong hộ gia đình không được ghi nhận chính thức.
Biện pháp siết chặt tại Úc sau vụ việc thu hồi pin giá rẻ
Từ sau các vụ thu hồi, Úc đã áp dụng một loạt biện pháp:
1. Bắt buộc đăng ký sản phẩm: mọi thiết bị có pin lithium-ion lưu hành tại Úc đều phải đăng ký và công bố chứng chỉ an toàn.
2. Tăng cường thu hồi & xử phạt: doanh nghiệp nào phân phối sản phẩm không đạt chuẩn có thể bị phạt nặng và buộc thu hồi toàn bộ.
3. Hướng dẫn người tiêu dùng: ACCC phát hành tài liệu “Battery Safety Guide” khuyến cáo không sạc pin qua đêm, không dùng sạc không chính hãng, không để pin gần vật dễ cháy.
4. Nghiên cứu dài hạn: CSIRO tiếp tục theo dõi, thử nghiệm và đề xuất tiêu chuẩn quốc gia về pin và lưu trữ năng lượng.
Bài học cho Việt Nam sau đợt thu hồi pin giá rẻ từ Úc
Trường hợp Úc là lời cảnh báo trực tiếp với Việt Nam – nơi thị trường đang tràn ngập pin lưu trữ giá rẻ và pin tái chế. Nếu thiếu hàng rào kỹ thuật, nguy cơ Việt Nam trở thành “bãi rác công nghệ” là hoàn toàn có thật.
Để tránh kịch bản này, Việt Nam cần:
– Áp dụng chuẩn quốc tế (IEC 62619, UL 1973, UN38.3) cho mọi loại pin nhập khẩu.
– Bắt buộc đăng ký và chứng nhận cho các nhà phân phối pin.
– Siết kiểm tra thị trường, thu hồi ngay sản phẩm không đạt chuẩn.
– Đẩy mạnh truyền thông cộng đồng để người dân nhận thức rủi ro của pin giá rẻ.
Con số 23 đợt thu hồi – 90.000 sản phẩm không chỉ là một thống kê khô khan. Nó phản ánh rõ ràng nguy cơ của việc thả nổi pin giá rẻ, kém chất lượng. Việt Nam – với mục tiêu hàng triệu mái nhà điện mặt trời kết hợp lưu trữ vào 2030 – càng cần học bài học này để tránh những thảm họa cháy nổ có thể xảy ra.
Nguồn tham khảo chính: ACCC & CSIRO, Lithium-ion battery safety report, 2022
Hãy để LITHACO đồng hành cùng các bạn trong hành trình chuyển đổi năng lượng, vui lòng liên hệ với chúng tôi theo các cách sau:
- Hotline: 1900 25 25 27
- Số điện thoại: 0918.886.502, 094.181.2233
- Zalo: 094.181.2233
- Địa chỉ: Tầng 12 Tòa nhà BW, số 15 Võ Văn Kiệt, Phường Phú Định TP.HCM
- Website: https://lithaco.vn
- Facebook: https://www.facebook.com/Lithaco.vn/
- Youtube: https://www.youtube.com/@dienmattroilithaco
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@dienmattroilithaco
Bài Viết Liên Quan
