Pin lưu trữ gia đình: Ít nguy cơ cháy hơn xe hơi xăng và máy giặt – nhưng Việt Nam cần cảnh giác
Báo cáo từ Đức: Pin gia đình không “nguy hiểm nhất” như nhiều người lo ngại
Một nghiên cứu mới công bố tại Đức và được PV-Magazine (23/04/2025) tường thuật đã đưa ra một kết quả gây chú ý: pin lưu trữ gia đình (Home Storage Systems – HSS) có xác suất cháy thấp hơn nhiều so với các nguy cơ cháy phổ biến khác trong nhà.
Theo báo cáo, dựa trên dữ liệu thu thập từ báo chí, các cơ quan PCCC và cơ sở dữ liệu bảo hiểm:
- Xác suất cháy liên quan đến pin lưu trữ thấp hơn 50 lần so với nguy cơ cháy nhà thông thường.
- Thậm chí còn thấp hơn 18 lần so với nguy cơ cháy ở xe ô tô động cơ đốt trong.
- Khi so với các thiết bị điện dân dụng như máy giặt, máy sấy, tủ lạnh, nguy cơ cháy của pin gia đình tương đương hoặc thậm chí thấp hơn.
Điều này cho thấy, trong điều kiện sản xuất và lắp đặt đúng chuẩn, pin lưu trữ không phải “quả bom hẹn giờ” như nhiều người hình dung. Thay vào đó, nó là một thiết bị điện dân dụng có nguy cơ rủi ro tương tự như những thiết bị vốn đã quen thuộc trong gia đình.
Vì sao pin ở Đức an toàn hơn?
Các chuyên gia giải thích rằng, để đạt được mức độ an toàn này, hệ thống pin tại Đức và EU phải tuân thủ hàng loạt quy định khắt khe:
- Tiêu chuẩn sản xuất & thiết kế:
- IEC 62619 (an toàn cho pin công nghiệp và gia dụng).
- UN 38.3 (thử nghiệm vận chuyển pin).
- UL 9540/9540A (thử nghiệm cháy nổ hệ thống lưu trữ).
- Kiểm định & chứng nhận bắt buộc:
Mọi sản phẩm trước khi vào thị trường đều phải có giấy chứng nhận từ tổ chức kiểm định độc lập. - Lắp đặt theo quy phạm:
Pin phải được lắp trong không gian đủ thoáng khí, cách xa vật liệu dễ cháy, có ngắt mạch và bảo vệ nhiệt. - Giám sát & bảo hiểm:
Các hãng bảo hiểm tại Đức chỉ chấp nhận hợp đồng khi pin có chứng chỉ và được lắp đặt bởi nhà thầu được cấp phép.
Chính vì thế, nguy cơ cháy ở Đức được giữ ở mức rất thấp và nằm trong vùng “chấp nhận được” đối với người tiêu dùng.
Nguy cơ khi so sánh với Việt Nam
Trái ngược với môi trường được kiểm soát chặt chẽ như Đức, Việt Nam hiện đang đối diện một thực trạng rất khác:
- Pin giá rẻ tràn lan: Thị trường đang ngập tràn các loại pin lưu trữ gia dụng giá rẻ, thậm chí pin tái chế. Giá bán chỉ bằng 40–60% so với các thương hiệu lớn như Huawei, SMA, BYD, AlphaESS…
- Thiếu tiêu chuẩn quốc gia riêng: Hiện tại, Việt Nam chưa có bộ tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc dành riêng cho pin lưu trữ gia đình. Các quy chuẩn IEC, UL, UN… chưa được áp dụng nghiêm túc trong thủ tục nhập khẩu và kiểm tra.
- Quy trình lắp đặt thiếu kiểm soát: Nhiều hệ thống được bán kèm, lắp đặt nhanh chóng bởi đội ngũ không qua đào tạo, không có quy phạm an toàn PCCC cụ thể.
- Thiếu cơ chế đăng ký và giám sát: Khác với Đức, Việt Nam chưa có cơ quan chuyên trách kiểm soát sản phẩm pin trước khi lưu hành trên thị trường.
- Khí hậu khắc nghiệt: Nóng ẩm, mưa nhiều, dễ gây ẩm mốc, ăn mòn, càng làm tăng nguy cơ hỏng hóc, chập cháy cho pin kém chất lượng.
Nói cách khác, nếu ở Đức nguy cơ cháy pin thấp hơn máy giặt, thì ở Việt Nam, với môi trường “thả nổi” hiện nay, rủi ro hoàn toàn có thể ngược lại.
Hậu quả khó lường nếu không kiểm soát
- Nguy cơ cháy nổ trong hộ gia đình: Pin kém chất lượng có thể gây cháy lan trong nhà, đặc biệt nguy hiểm với nhà phố, chung cư.
- Ảnh hưởng đến lưới điện quốc gia: Pin không đạt chuẩn có thể gây dao động điện áp, sóng hài, mất ổn định khi đấu nối.
- Mất niềm tin của người tiêu dùng: Chỉ cần vài vụ cháy lan truyền trên mạng xã hội, thị trường pin lưu trữ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
- Rủi ro pháp lý & bảo hiểm: Các công ty bảo hiểm có thể từ chối bồi thường cho hộ gia đình hoặc doanh nghiệp dùng pin không đạt chuẩn.
Khuyến nghị chính sách cho Việt Nam
Để tránh đi vào “vết xe đổ” của các thị trường đã từng buông lỏng, Việt Nam cần hành động sớm:
- Xây dựng Bộ tiêu chuẩn quốc gia cho pin lưu trữ: dựa trên IEC 62619, UN 38.3, UL 9540, và tiêu chuẩn EU 2023/1542.
- Bắt buộc đăng ký và kiểm định sản phẩm: Mọi pin lưu trữ khi nhập khẩu hoặc sản xuất phải có chứng chỉ từ tổ chức độc lập.
- Giấy phép cho đơn vị lắp đặt: Chỉ cho phép nhà thầu được đào tạo và cấp phép thực hiện lắp đặt.
- Cơ chế thu hồi sản phẩm lỗi: Nhà nhập khẩu phải chịu trách nhiệm thu hồi khi có sự cố.
- Tăng cường tuyên truyền cộng đồng: Cảnh báo người dân về rủi ro pin giá rẻ, khuyến khích sử dụng sản phẩm có chứng chỉ rõ ràng.
Nghiên cứu từ Đức cho thấy: pin lưu trữ gia đình không hề đáng sợ hơn các thiết bị khác nếu được sản xuất và lắp đặt đúng chuẩn. Tuy nhiên, tại Việt Nam, tình trạng tràn lan pin giá rẻ, pin tái chế, cộng với việc thiếu tiêu chuẩn và biện pháp quản lý, đang đặt ra một nguy cơ khác biệt hoàn toàn.
Nếu không sớm có hàng rào kỹ thuật và quy định chặt chẽ, chúng ta có thể phải trả giá bằng những vụ cháy nổ nghiêm trọng, mất mát tài sản, thậm chí sinh mạng con người – và xa hơn là mất niềm tin vào cả thị trường năng lượng tái tạo.
Nguồn tham khảo:
- PV-Magazine, Home batteries have same probability of catching fire as other appliances, 23/04/2025.
Hãy để LITHACO đồng hành cùng các bạn trong hành trình chuyển đổi năng lượng, vui lòng liên hệ với chúng tôi theo các cách sau:
- Hotline: 1900 25 25 27
- Số điện thoại: 0918.886.502, 094.181.2233
- Zalo: 094.181.2233
- Địa chỉ: Tầng 12 Tòa nhà BW, số 15 Võ Văn Kiệt, Phường Phú Định TP.HCM
- Website: https://lithaco.vn
- Facebook: https://www.facebook.com/Lithaco.vn/
- Youtube: https://www.youtube.com/@dienmattroilithaco
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@dienmattroilithaco
Bài Viết Liên Quan
