Chính sách BESS quốc tế và bài học cho Việt Nam

Trong 5 năm qua, hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) đã trở thành một xu thế toàn cầu. Theo BloombergNEF, đến cuối 2024, tổng công suất BESS toàn cầu đạt hơn 160 GWh, gấp 8 lần so với năm 2018. Các quốc gia phát triển coi BESS là “xương sống mới” của hệ thống điện sạch.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần tham khảo các chính sách quốc tế để đi nhanh, đi đúng, tránh tụt hậu.

Mỹ – Thị trường BESS lớn nhất thế giới

Chính sách BESS

  • Đạo luật IRA 2022 (Inflation Reduction Act) cho phép BESS được hưởng tín dụng thuế đầu tư (ITC) 30–50%
  • BESS được coi là nguồn điện phụ trợ, đủ điều kiện tham gia thị trường điện (frequency regulation, peak shaving)

Kết quả

  • Năm 2024, Mỹ lắp mới 15 GW BESS
  • Giải pháp: BESS 1 MWh/2 MWh, backup trong 4–6h, giảm phụ thuộc diesel
Bài học cho Việt Nam: cần cơ chế ưu đãi tài chính (tax credit, vốn vay xanh) và cho phép BESS tham gia thị trường dịch vụ phụ trợ.
Chính sách BESS quốc tế và bài học cho Việt Nam 2025
Nhà máy Điện Mặt Trời & Lưu Trữ Edwards & Sanborn – 864 MWdc + 3.287 MWh – California, Hoa Kỳ

Châu Âu – BESS gắn với an ninh năng lượng

Chính sách BESS

  • EU xem BESS là hạ tầng thiết yếu trong REPowerEU
  • Quỹ phục hồi hậu Covid và khủng hoảng Nga–Ukraine ưu tiên hỗ trợ vốn cho BESS
  • Một số nước (Đức, Tây Ban Nha, Ý) có trợ giá đầu tư BESS cho hộ gia đình và C&I

Kết quả

  • Đức có hơn 3 triệu hệ thống BESS hộ gia đình
  • Ý phát triển mạnh mô hình community storage
Bài học cho Việt Nam: ngoài utility scale, cần chính sách khuyến khích BESS hộ gia đình & cộng đồng, đặc biệt kết hợp rooftop solar.
Chính sách BESS quốc tế và bài học cho Việt Nam 2025
Dự án pin lưu trữ năng lượng (BESS) Grand Est – 50 MW – Pháp

Trung Quốc – Siêu cường sản xuất & triển khai BESS

Chính sách BESS

  • Yêu cầu mọi dự án PV và gió quy mô lớn phải đi kèm BESS (10–20% công suất)
  • Trợ cấp vốn, đất, thuế cho các nhà máy sản xuất cell, module, hệ thống BESS

Kết quả

  • 2024: Trung Quốc chiếm 70% sản lượng BESS toàn cầu
  • CATL, BYD, Sungrow trở thành những “người khổng lồ” trong ngành
Bài học cho Việt Nam: cần nội địa hóa sản xuất và quy định tỷ lệ BESS bắt buộc với dự án NLTT mới.
Chính sách BESS quốc tế và bài học cho Việt Nam 2025
Nhà máy pin lưu trữ năng lượng độc lập Tongliao – 500 MW / 2.000 MWh – Nội Mông, Trung Quốc

Nhật Bản – Trợ giá & khuyến khích công nghệ mới đặc biệt là BESS

Chính sách BESS

  • Chính phủ trợ giá tới 2/3 chi phí đầu tư BESS hộ gia đình
  • Khuyến khích phát triển pin thế hệ mới (solid-state, sodium-ion)

Kết quả

  • Nhật có thị trường BESS dân dụng phát triển sớm nhất châu Á
  • Hitachi, Panasonic, Sony tham gia mạnh mẽ
Bài học cho Việt Nam: cần chính sách hỗ trợ chi phí đầu tư BESS hộ gia đình, kết hợp với nghiên cứu công nghệ mới
Chính sách BESS quốc tế và bài học cho Việt Nam 2025
Nhà máy lưu trữ năng lượng Eshi – 150 MW / 600 MWh – Nhật Bản

Singapore – BESS để cân bằng lưới điện

Chính sách BESS

  • Chính phủ đặt mục tiêu 200 MW BESS vào năm 2025
  • Cho phép BESS tham gia thị trường ancillary services (frequency control)

Kết quả

  • 2024: Singapore vận hành hệ thống BESS lớn nhất Đông Nam Á (285 MWh)
Bài học cho Việt Nam: cần sớm cho phép BESS cung cấp dịch vụ phụ trợ có trả phí
Chính sách BESS quốc tế và bài học cho Việt Nam 2025
Nhà máy lưu trữ năng lượng BESS Sembcorp – 285 MW _ 350 MWh – Singapore

Thái Lan – Cải cách thủ tục & khuyến khích rooftop solar + BESS

Chính sách BESS

  • 2024: Bộ Năng lượng đề xuất thay thủ tục cấp phép bằng cơ chế thông báo (notification) cho rooftop solar + BESS
  • Có quỹ hỗ trợ tín dụng xanh, lãi suất thấp cho BESS hộ gia đình

Kết quả

  • Rooftop solar + BESS bùng nổ trong khu vực dân dụng và SME
Bài học cho Việt Nam: cần cải cách thủ tục hành chính theo hướng “hậu kiểm thay tiền kiểm”, khuyến khích mô hình tự sản – tự tiêu kết hợp BESS
Chính sách BESS quốc tế và bài học cho Việt Nam 2025
Dự án Microgrid Mae Hong Son (EGAT) – 3 MWp Solar + 4 MWh BESS – Thái Lan

Tổng hợp bài học cho Việt Nam

Từ các kinh nghiệm quốc tế, có thể rút ra 5 bài học:

  • Ưu đãi tài chính:tax credit, vốn vay xanh, trợ giá đầu tư
  • Thị trường điện cạnh tranh:cho phép BESS tham gia ancillary services
  • Quy định bắt buộc:yêu cầu PV/gió quy mô lớn phải kèm BESS.
  • Khuyến khích hộ gia đình:trợ giá, tín dụng rẻ, cơ chế net-metering
  • Cải cách thủ tục:từ cấp phép → thông báo, hậu kiểm
Nếu Việt Nam triển khai 5 chính sách này trong giai đoạn 2025–2030, thị trường BESS sẽ bùng nổ, trở thành động lực mới cho Quy hoạch Điện VIII.

BESS - Kết luận & hành động

BESS không chỉ là công nghệ, mà còn là một cuộc cải cách chính sách toàn cầu. Những nước đi nhanh đ.ều có cơ chế tài chính, pháp lý rõ ràng

Với Nghị quyết 70/NQ-TW, Luật 77/2025/QH15 và dự thảo Thông tư giá BESS, Việt Nam đang đi đúng hướng. Điều quan trọng là cần học nhanh, áp dụng linh hoạt các mô hình quốc tế.

Thông điệp hành động:

“Đừng chỉ nhìn BESS là chi phí. Hãy coi đó là cơ hội vàng để Việt Nam vươn lên trong kỷ nguyên năng lượng mới.”

📩 Hãy để LITHACO đồng hành cùng bạn
trong hành trình chuyển đổi năng lượng

Vui lòng liên hệ với chúng tôi qua các kênh chính thức dưới đây

zalo-icon
facebook-icon
phone-icon