Lưu trữ năng lượng “mở khóa” tiềm năng điện tái tạo và giảm phát thải
Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII xác định phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng là một trong những giải pháp quan trọng để khai thác hiệu quả điện gió, điện mặt trời, nâng cao an ninh năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.
Cùng với hành lang pháp lý đang từng bước được hoàn thiện, công nghệ hệ thống pin lưu trữ năng lượng BESS được kỳ vọng trở thành nền tảng thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050.
Gỡ nút thắt năng lượng tái tạo để giảm phát thải
Theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Việt Nam định hướng phát triển mạnh các nguồn năng lượng tái tạo không bao gồm thủy điện, với tỷ lệ khoảng 28–36% vào năm 2030.
Riêng tổng công suất điện mặt trời dự kiến đạt từ 46.459–73.416 MW. Công suất pin lưu trữ được định hướng phát triển khoảng 10.000–16.300 MW vào năm 2030 và có thể đạt gần 96.000 MW vào năm 2050. Những mục tiêu này tạo nền tảng để hệ thống điện vận hành linh hoạt hơn khi tỷ trọng điện gió và điện mặt trời gia tăng.
Việc mở rộng quy mô điện gió và điện mặt trời không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn cung mà còn góp phần giảm dần sự phụ thuộc vào than và các loại nhiên liệu hóa thạch có mức phát thải cao.
Tuy nhiên, sản lượng của các nguồn năng lượng tái tạo phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thường không trùng khớp với nhu cầu tiêu thụ điện.
Điện mặt trời thường phát công suất cao vào giữa trưa, trong khi nhu cầu sử dụng điện lại tăng mạnh vào buổi tối. Sự chênh lệch giữa thời điểm phát điện và tiêu thụ khiến một phần điện sạch không được khai thác hiệu quả, thậm chí phải cắt giảm công suất khi lưới điện không thể tiếp nhận hết.
Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả đầu tư của các dự án điện tái tạo mà còn hạn chế khả năng thay thế những nguồn điện có mức phát thải cao.
BESS giúp dịch chuyển điện sạch từ ban ngày sang buổi tối
Nếu hệ thống điện truyền thống vận hành theo nguyên tắc điện được sản xuất đến đâu phải tiêu thụ đến đó, công nghệ lưu trữ năng lượng tạo ra khả năng tích điện khi nguồn điện tái tạo dư thừa và phát điện trở lại khi phụ tải tăng cao.
Nhờ đó, lượng điện sạch được khai thác hiệu quả hơn, đồng thời giảm nhu cầu huy động các nhà máy điện truyền thống trong giờ cao điểm.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, pin lưu trữ có thể hỗ trợ tích hợp điện gió và điện mặt trời, cân bằng hệ thống, quản lý tình trạng nghẽn lưới, cung cấp công suất dự phòng và dịch chuyển nguồn điện tái tạo sang những thời điểm có nhu cầu cao hơn. Đây là những nội dung được phân tích trong báo cáo Batteries and Secure Energy Transitions của IEA.
Ông Trần Quốc Tâm, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ điện Liên Thành Việt Nam – LITHACO, cho rằng BESS có thể được ví như “bộ nhớ” của hệ thống điện.
BESS lưu trữ lượng điện mặt trời phát dư vào ban ngày và cung cấp trở lại vào buổi tối hoặc khi phụ tải tăng cao. Giải pháp này giúp nâng cao hiệu quả khai thác nguồn năng lượng tái tạo, đồng thời hỗ trợ ổn định tần số, điện áp và giảm áp lực lên hệ thống truyền tải.
Ở cấp độ doanh nghiệp, giải pháp pin lưu trữ BESS cho doanh nghiệp còn giúp chủ động quản trị năng lượng, giảm sử dụng điện lưới vào giờ cao điểm, dự phòng cho các phụ tải quan trọng và hạn chế gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đối với các dự án năng lượng lớn, giải pháp BESS quy mô lưới có thể tham gia điều độ hệ thống, hỗ trợ tích hợp lượng lớn năng lượng tái tạo và nâng cao khả năng vận hành an toàn của lưới điện.
Nhu cầu điện mới đặt ra yêu cầu về khả năng lưu trữ
Nhu cầu sử dụng điện tại Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng cùng với sự phát triển của trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, xe điện, trạm sạc và các ngành công nghiệp công nghệ cao.
Những lĩnh vực này không chỉ tiêu thụ lượng điện lớn mà còn yêu cầu nguồn điện phải liên tục, ổn định và có chất lượng cao.
Trong bối cảnh đó, đầu tư đồng bộ cho nguồn điện, lưới điện thông minh và hệ thống lưu trữ sẽ quyết định khả năng vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa giảm phát thải theo định hướng tăng trưởng xanh.
BESS vì vậy không còn đơn thuần là thiết bị dự phòng. Hệ thống lưu trữ đang trở thành một phần của hạ tầng năng lượng, giúp doanh nghiệp và hệ thống điện phản ứng linh hoạt trước biến động của nguồn phát và phụ tải.
Hướng tới hệ sinh thái năng lượng tuần hoàn
Bên cạnh vai trò nâng cao hiệu quả sử dụng điện sạch, lưu trữ năng lượng còn được đánh giá là mắt xích quan trọng trong quá trình xây dựng nền kinh tế carbon thấp.
Khi nguồn điện tái tạo được lưu trữ và sử dụng đúng thời điểm, lượng điện phải huy động từ các nhà máy nhiệt điện có thể giảm xuống. Qua đó, BESS góp phần cắt giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế tác động đến môi trường và hỗ trợ mục tiêu Net Zero của Việt Nam.
Tại tọa đàm “Pin có phải là dầu mỏ của thế kỷ XXI?” diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh, các chuyên gia nhận định công nghệ lưu trữ đang trở thành thành phần thiết yếu của hệ thống năng lượng hiện đại.
Nếu điện gió và điện mặt trời tạo ra nguồn điện sạch, lưu trữ năng lượng là giải pháp giúp nguồn điện đó được sử dụng đúng thời điểm, nâng cao hiệu quả đầu tư và giảm lãng phí tài nguyên.
Theo PGS.TS Phạm Trung Kiên, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, pin lithium sắt phosphate, hay pin LFP, đang được sử dụng phổ biến trong các hệ thống lưu trữ nhờ độ an toàn cao, khả năng vận hành ổn định và tuổi thọ có thể đạt khoảng 15–20 năm tùy điều kiện vận hành.
Bên cạnh LFP, các công nghệ pin mới như pin lai, pin natri-ion và các giải pháp giảm phụ thuộc vào nguyên liệu lithium cũng đang được nghiên cứu nhằm tăng tuổi thọ, giảm chi phí và nâng cao tính bền vững của chuỗi cung ứng.
Tái chế pin là một phần của chiến lược phát triển BESS
Phát triển BESS không chỉ dừng lại ở việc lắp đặt thiết bị mà cần tính đến toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ khai thác nguyên liệu, sản xuất, vận hành đến thu hồi và tái chế.
Việc xây dựng hệ thống thu hồi pin sau khi hết thời gian sử dụng có thể giúp tái sử dụng những vật liệu như lithium, sắt, nhôm và đồng. Điều này góp phần giảm nhu cầu khai thác tài nguyên mới, hạn chế chất thải và từng bước hình thành chuỗi sản xuất – sử dụng – tái chế theo mô hình kinh tế tuần hoàn.
Các tiêu chuẩn về thiết kế hệ thống, phòng cháy chữa cháy, vận chuyển, vận hành, giám sát và xử lý pin sau vòng đời cũng cần được hoàn thiện song song với tốc độ phát triển của thị trường.
Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm BESS không chỉ mang lại lợi ích về năng lượng mà còn đáp ứng các yêu cầu về an toàn và bảo vệ môi trường trong dài hạn.
Nghị định 243/2026/NĐ-CP mở rộng vai trò của hệ thống lưu trữ
Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung một số quy định liên quan đến nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Một nội dung đáng chú ý là sản lượng điện dư được mua bán có thể bao gồm điện từ hệ thống lưu trữ được tích điện bằng nguồn điện mặt trời mái nhà. Sản lượng điện dư được mua bán theo thỏa thuận nhưng thông thường không vượt quá 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của nguồn điện mặt trời mái nhà.
Thông tin chi tiết được công bố tại bài viết quy định mới về mua bán điện dư từ điện mặt trời mái nhà trên Báo Điện tử Chính phủ.
Quy định mới mở ra thêm cơ sở để kết hợp BESS với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Thay vì chỉ lưu trữ điện để sử dụng nội bộ, hệ thống có thể tham gia tối ưu sản lượng điện dư theo các điều kiện và quy định áp dụng.
Đây được kỳ vọng là động lực thúc đẩy thị trường lưu trữ năng lượng phát triển, nâng cao hiệu quả sử dụng điện sạch và giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia.
Lưu trữ năng lượng là nền tảng của hệ thống điện phát thải thấp
Chuyển đổi năng lượng không chỉ là quá trình thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng điện gió và điện mặt trời. Đây còn là quá trình xây dựng một hệ sinh thái năng lượng bền vững, trong đó nguồn điện sạch, hệ thống lưu trữ, lưới điện thông minh và chuỗi tái chế vật liệu được phát triển đồng bộ.
Khi các mắt xích này được hoàn thiện, hiệu quả sử dụng năng lượng sẽ được nâng cao, lượng phát thải khí nhà kính tiếp tục giảm và khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu cũng được cải thiện.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng đến mục tiêu tăng trưởng xanh và Net Zero vào năm 2050, đầu tư cho lưu trữ năng lượng không chỉ mang ý nghĩa về công nghệ hay an ninh năng lượng.
BESS còn góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm tác động đến môi trường, tăng khả năng tự chủ năng lượng và mở rộng dư địa phát triển điện tái tạo.
Đây sẽ là một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam xây dựng hệ thống năng lượng linh hoạt, an toàn và phát thải thấp, phục vụ phát triển kinh tế bền vững trong những thập niên tới.\
Nguồn: https://baotintuc.vn/kinh-te/luu-tru-nang-luong-mo-khoa-tiem-nang-dien-tai-tao-va-giam-phat-thai-20260714093124227.htm
Bài viết liên quan
Để tìm hiểu thêm về pin lưu trữ cao áp và các thiết bị năng lượng phù hợp cho dự án, bạn có thể tham khảo thêm:
Lưu trữ năng lượng “mở khóa” tiềm năng điện tái tạo và giảm phát thải
10 Xu hướng điện mặt trời và pin lưu trữ năm 2026
Thị Trường Pin Áp Cao Dự Kiến Đạt 523,90 Tỷ USD Vào Năm 2034: Động Lực Từ Xe Điện Và Năng Lượng Sạch
Sigenergy và Fox ESS: Nên chọn hệ lưu trữ năng lượng nào cho gia đình?
Bài Viết Liên Quan
